چطور بفهمیم مسیر زندگیمان درست است؟
مقدمه
گاهی وقتها آدم در زندگی یک لحظه میایستد، به خودش نگاه میکند، به گذشته فکر میکند و میپرسد: «آیا راهی که دارم میرم درسته؟»، «آیا جایی که الان هستم، همونجاییه که باید باشم؟»
این سوالها خیلی مهماند. چون همهی ما دوست داریم عمرمون رو هدر ندیم. نمیخوایم بعد از سالها بگیم: «کاش یه راه دیگه رو انتخاب میکردم»{2 دلیلِ سخت شدن زندگی، از نظر قرآن}
اما از کجا بفهمیم که داریم راه درستی رو میریم؟ آیا احساس خوشحالی یعنی مسیرمون درسته؟ یا موفقیت؟ یا رضایت دیگران؟ یا شاید هم صدای قلبمون؟
در این مقاله خیلی ساده و مفصل درباره این موضوع صحبت میکنیم. قدمبهقدم یاد میگیریم چطور متوجه بشیم در مسیر درستی هستیم یا نه. اگر الان در راه درستی نیستی، نگران نباش. همیشه میشه مسیر رو عوض کرد.
۱. اصلاً مسیر درست یعنی چی؟
قبل از اینکه بفهمیم مسیرمون درسته یا نه، باید بدونیم اصلاً منظورمون از «مسیر درست» چیه؟
برای هر کسی، مسیر درست فرق میکنه. برای یکی ممکنه یعنی قبولی در پزشکی. برای یکی دیگه شاید زندگی ساده و آروم کنار خانواده. برای یه نفر کمک به دیگرانه، برای یکی دیگه سفر دور دنیا.{تعریفها را بپذیرید و بدرخشید: راهنمای عملی برای افزایش عزت نفس}
پس هیچکس نمیتونه بگه: «این مسیر درستتره». فقط خود تو هستی که میتونی بفهمی چه مسیری برات مناسبه.
برای اینکه مسیر خودتو پیدا کنی، میتونی این سوالها رو از خودت بپرسی:
- من از زندگی چی میخوام؟
- چه کارهایی بهم حس خوبی میدن؟
- دوست دارم در آینده چجوری زندگی کنم؟
- چه چیزهایی برام مهمتر از بقیهان؟ (مثلاً خانواده؟ آزادی؟ پول؟ آرامش؟)
۲. وقتی کاری رو انجام میدی، حالت چطوره؟
یکی از نشونههای مسیر درست اینه که وقتی در اون راه هستی، حالت خوبه.
نه اینکه همیشه بخندی یا خوشحال باشی. اما حس میکنی داری کاری رو انجام میدی که برات معنی داره. حتی وقتی خستهای، بازم از ته دل راضیای.
مثلاً شاید درس خوندن سخت باشه، اما وقتی بهش فکر میکنی، لبخند میزنی. چون میدونی این سختیها تو رو به جایی میرسونه که دوست داری.
برعکسش هم هست. اگه کاری رو انجام بدی و بعدش همیشه ناراحت باشی، یا بگی: «من اصلاً از این راه لذت نمیبرم»، شاید مسیرت درست نباشه.
۳. مسیر درست همیشه راحت نیست
یه نکته خیلی مهم:
مسیر درست همیشه آسون نیست.
اگه راهی رو رفتی و سخت بود، خسته شدی، گریه کردی، به معنی اشتباه بودنش نیست. بعضی وقتا مسیر درست خیلی چالشبرانگیزه. اما فرقش اینه که با همه سختیها، بازم ته قلبت میدونی این راهی هست که باید بری.
مثلاً یه کوهنورد وقتی کوه رو بالا میره، خسته میشه، گاهی زخم میشه، اما میدونه که داره به قله نزدیک میشه. چون قلهای که انتخاب کرده همون چیزیه که دلش میخواد بهش برسه.{نقش احساسات در هدایت زندگی : 7 باور طلایی برای یافتن آرامش در زمان ناراحتی}
۴. صدای درونت چی میگه؟
همهی ما یه صدای درونی داریم. یه حس، یه آگاهی، یه ندای کوچولو که وقتی تنها هستیم، باهامون حرف میزنه.
بعضی وقتا خیلی آروم بهمون میگه: «این کار رو نکن. بهت نمیخوره» یا «برو جلو. تو میتونی».
اگر یاد بگیری به این صدا گوش بدی، خیلی وقتها میتونی مسیر درستتو پیدا کنی.
وقتی کاری انجام میدی و بعدش یه حس آرامش، رضایت یا حتی هیجان میگیری، اون صدای درون داره بهت میگه: «آفرین. درست اومدی.»
۵. آیا رشد میکنی؟
یه راه مهم برای اینکه بفهمی تو مسیر درستی هستی اینه که ببینی آیا داری رشد میکنی یا نه؟
نه فقط رشد مالی. بلکه رشد فکری، احساسی، روانی و حتی روحی.
مثلاً:
- چیزهای جدید یاد میگیری؟
- با ترسهات روبهرو میشی؟
- صبورتر شدی؟
- بهتر حرف میزنی؟
- آرومتر برخورد میکنی؟
اگه بله، یعنی مسیرت هرچقدر سخت باشه، ولی داره تو رو قویتر میکنه.
۶. آیا با خودت صادقی؟
تو مسیر درست، تو خودتی.
یعنی مجبور نیستی تظاهر کنی. لازم نیست نقش کسی رو بازی کنی. لازم نیست دائم از خودت خجالت بکشی. چون راهی که انتخاب کردی با شخصیتت هماهنگه.{14 جمله طلایی از ایلان ماسک}
اگه جایی هستی که مجبور باشی نقاب بزنی، چیزی بگی که نیستی، شاید اون مسیر برات مناسب نیست.
تو مسیر درست، احساس آزادی میکنی که خودِ واقعیت باشی.
۷. وقتی به گذشته نگاه میکنی، حسرت میخوری؟
گاهی لازمه یه لحظه بایستی و به عقب نگاه کنی. آیا از کاری که کردی پشیمونی؟ یا میگی: «اگه برگردم به عقب، باز هم همین راه رو میرم؟»
اگه جوابت مثبته، یعنی مسیر درستی رفتی.
اما اگه پر از حسرتی، اگه دائم به خودت میگی «کاش اون موقع اون کار رو نکرده بودم»، شاید وقتشه که مسیرت رو عوض کنی یا یه بازنگری جدی انجام بدی.
۸. خواب شبهات چطوره؟
ممکنه عجیب به نظر برسه، ولی کیفیت خواب آدم میتونه نشونهای باشه برای اینکه بدونی در مسیر درستی هستی یا نه.
اگه شبها با آرامش میخوابی، ذهنت درگیره کارهای خوبیه، نگران نیستی، پشیمون نیستی، یعنی حالت خوبه. یعنی درونت با کارهایی که میکنی کنار اومده.{معجزه قرآن : توضیحِ روندِ خلقتِ انسان}
اما اگه دائم با استرس، اضطراب یا حس بیهودگی میخوابی، شاید یه جای کارت میلنگه.
۹. نظر اطرافیان مهمه؟ کمی، اما نه زیاد
بعضی وقتا خانواده، دوستا یا آدمای دیگه نظر میدن درباره کاری که میکنی. این بازخوردها میتونه مفید باشه، ولی نباید خیلی رویت تأثیر بذاره.
مثلاً اگه بیشتر آدمهایی که بهت نزدیکن میگن: «از وقتی این کارو شروع کردی، تغییر مثبتی کردی»، «خوشحالتر شدی»، «بهتر رفتار میکنی»، اینا نشونه خوبیه.
اما اگه فقط برای راضی نگهداشتن بقیه کاری رو انجام میدی، بدون اینکه خودت حس خوبی داشته باشی، اون مسیر برای خودت مناسب نیست.
۱۰. انگیزه داری؟ حتی توی روزهای سخت؟
وقتی کاری رو با دل و جون انجام میدی، حتی اگه سخت باشه، باز یه جور انگیزه داری. یه نیروی پنهان درونت هست که میگه: «بلند شو. ادامه بده. تو میتونی.»
انگیزه یعنی اون حس عمیقی که تو رو هل میده به جلو. اگه کاری که انجام میدی این حس رو بهت میده، یعنی تو مسیر خوبی هستی.
اما اگه مدتهاست بیانگیزهای، از همه چیز دلزدهای، شاید لازم باشه به راهی که انتخاب کردی، شک کنی.
۱۱. این راه با ارزشهات هماهنگه؟
هر کسی یه سری ارزش داره. چیزهایی که براش مهمتر از همهچیزن. مثلاً:
- صداقت
- خانواده
- معنویت
- خلاقیت
- آزادی
- کمک به دیگران
اگه راهی که رفتی با ارزشهات جور باشه، احساس خوبی داری. اگه نه، دائم توی خودت درگیری. ممکنه موفق هم بشی، ولی خوشحال نباشی.
مثلاً اگه برات مهمه که با صداقت زندگی کنی، ولی توی کاری هستی که باید دروغ بگی، بهمرور از درون فرسوده میشی.
۱۲. دعا، مراقبه و ارتباط با خدا
خیلی وقتا آدم وقتی سردرگمه، فقط باید بره یه گوشهای ساکت بشینه و با خدا حرف بزنه. نه برای جواب گرفتن فوری. فقط برای خلوت کردن.
گاهی از خدا بخواه راه درست رو بهت نشون بده. ازش بخواه آرامش تصمیم درست رو در دلت بندازه. خیلی وقتها جوابها نه در بیرون، که توی قلبمون هست.
بعضی وقتها هم نشونههایی از دنیا دریافت میکنی: یه حرف، یه تصادف، یه نفر، یه موقعیت… انگار دنیا داره کمکت میکنه بری به سمت مسیر خودت.
۱۳. از خودت بپرس: اگر کسی قضاوتم نکنه، چه راهی رو میرم؟
اگه هیچکس تو رو قضاوت نمیکرد…
اگه خانواده، دوستا، جامعه، معلم، همسایه…
هیچکدوم نظر نمیدادن…
تو چی کار میکردی؟
چه راهی رو انتخاب میکردی؟
اون جواب، خیلی وقتا مسیر درست تو رو نشون میده.
۱۴. گاهی لازمه تغییر مسیر بدی
گاهی با تمام تلاشی که کردی، میفهمی مسیری که رفتی، اشتباه بوده. این طبیعیه. آدمها تغییر میکنن. شرایط عوض میشه. و هیچکس مجبور نیست تا آخر عمرش یه راه رو ادامه بده.
تغییر مسیر نشونه شکست نیست. نشونهی شجاعته. یعنی تو اونقدر با خودت صادقی که حاضر شدی بگی: «این راه دیگه برام مناسب نیست.»{فراموشکاری: ویژگیای منفی یا مثبت در انسان}
پس نترس. اگه دیدی راهی که هستی باعث رشدت نمیشه، مسیر رو عوض کن. خدا همیشه راه جدیدی برات باز میکنه.
جمعبندی
مسیر درست برای هر کسی فرق میکنه. هیچ نقشهی قطعیای وجود نداره. اما با دقت کردن به احساساتمون، رفتارمون، رشدمون و نشونههای درون و بیرون، میتونیم بفهمیم که تو مسیر درستی هستیم یا نه.
به یاد داشته باش:
- مسیر درست همیشه آسون نیست، ولی ارزشش رو داره.
- باید با خودت و ارزشهات هماهنگ باشه.
- باید بهت حس رشد و معنا بده.
- باید بتونی شبها با خیال راحت بخوابی.
- باید بتونی با خودت صادق باشی.
اگر الان هنوز مطمئن نیستی، اشکالی نداره. همین که داری دربارهش فکر میکنی، یعنی تو راه آگاهیای. یعنی قلبت داره دنبال حقیقت میگرده. و این خودش بزرگترین نشونهست.